មនុស្សបើគេមិនចូលចិត្តយើងហើយ…
ទោះយើងខំធ្វើល្អប៉ុណ្ណា
ក៏នៅតែខុសនៅក្នុងកែវភ្នែកគេដែរ។

ពេលខ្លះ មិនមែនយើងអាក្រក់ទេ
តែព្រោះចិត្តគេមិនបើកទទួលយើងប៉ុណ្ណោះ។

ដូច្នេះ កុំហត់ពេកក្នុងការផ្គាប់ចិត្តមនុស្សគ្រប់គ្នា
ព្រោះមិនថាយើងល្អប៉ុណ្ណា
ក៏មិនអាចឲ្យមនុស្សទាំងអស់ស្រឡាញ់យើងបានដែរ។

សំខាន់គឺ…
រស់នៅដោយចិត្តស្អាត
និងធ្វើល្អដោយមិនបាត់បង់ខ្លួនឯង។

ថាមេឃទៅងងឹត…
តែជីវិតខ្ញុំ ហាក់ងងឹតជាងយប់ទៅទៀត។

មនុស្សជាច្រើនឃើញតែស្នាមញញឹមខាងក្រៅ
តែគ្មាននរណាដឹងទេថា
ខាងក្នុងខ្ញុំកំពុងតែហត់ និងឈឺចាប់ប៉ុណ្ណា។

ពេលខ្លះ…
សូម្បីតែចង់និយាយប្រាប់អ្នកណាម្នាក់
ក៏មិនដឹងថាត្រូវចាប់ផ្តើមពីណា។

តែទោះយ៉ាងណា
ខ្ញុំនៅតែប្រាប់ខ្លួនឯងឲ្យរឹងមាំ
ព្រោះក្រោយយប់ងងឹត
តែងតែមានពន្លឺព្រះអាទិត្យរង់ចាំនៅថ្ងៃថ្មី។

មនុស្សបើគេស្រឡាញ់យើងពិត…
ទោះរវល់យ៉ាងណា
ក៏គេនៅតែឆ្លៀតពេលឆាតមកសួរនាំខ្លះដែរ។

ព្រោះការនឹក និងការយកចិត្តទុកដាក់
មិនមែនអាស្រ័យលើពេលទំនេរទេ
តែអាស្រ័យលើថា
“យើងមានតម្លៃប៉ុនណានៅក្នុងចិត្តគេ”។

តែបើបាត់ស្ងាត់ទាំងស្រុង
គ្មានសារសួរនាំ
គ្មានការនឹកនា…

ប្រហែលវាក៏បង្ហាញច្បាស់ហើយថា
យើងមិនសំខាន់ដូចដែលយើងគិត។

កន្លែងណាក៏ដោយ…
បើគេមិនឱ្យតម្លៃយើង
កុំស្នាក់នៅយូរពេក។

ព្រោះការព្យាយាមនៅ
ក្នុងកន្លែងដែលមិនមានតម្លៃសម្រាប់យើង
មានតែធ្វើឲ្យចិត្តយើងនឿយហត់ប៉ុណ្ណោះ។

មនុស្សដែលឱ្យតម្លៃយើងពិត
នឹងមើលឃើញការខិតខំ
និងវត្តមានរបស់យើងដោយមិនចាំបាច់អង្វរ។

ដូច្នេះ…
ចូរជ្រើសរើសនៅកន្លែង
ដែលមានការគោរព ការយល់ចិត្ត
និងសេចក្ដីសុខសម្រាប់ខ្លួនឯង។

មុនធ្វើ… ត្រូវគិត
មុនគិត… ត្រូវដឹង
មុនដឹង… ត្រូវចេះ
ហើយមុនចេះ… ត្រូវរៀន។

គ្មាននរណាចេះអ្វីគ្រប់យ៉ាងតាំងពីដំបូងទេ
មនុស្សគ្រប់គ្នា សុទ្ធតែឆ្លងកាត់ការរៀន
ការខុស
និងបទពិសោធន៍ក្នុងជីវិត។

ការរៀន មិនមែនធ្វើឲ្យយើងចេះតែប៉ុណ្ណោះទេ
តែធ្វើឲ្យយើងចេះគិត
ចេះយល់
និងចេះរស់នៅបានល្អជាងមុន។

Relaxing

“កុំសួរថា ‘ហេតុអ្វីវាកើតឡើង?’
សួរថា ‘តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបន្ទាប់?’
ពេលអ្វីមួយមិនទៅតាមផែនការ
សំណួរដំបូងដែលចូលមកក្នុងក្បាលយើង គឺ ‘ហេតុអ្វី?’
ហើយយើងនៅជាប់នឹងសំណួរនោះ… រហូតភ្លេចដើរទៅមុខ។
តែសំណួរ ‘ហេតុអ្វី’ មិនតែងតែមានចម្លើយ
ហើយសូម្បីតែមាន ក៏មិនបានជួយអោយអ្វីប្រសើរឡើងភ្លាមៗទេ។
សំណួរដែលមានអំណាចពិតប្រាកដ គឺ—
‘តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបន្ទាប់?’
ព្រោះវាផ្លាស់ប្តូរអ្នក
ពីមនុស្សដែលកំពុងសង្ស័យ
ទៅជាមនុស្សដែលកំពុងសកម្ម។
វាមិនចាំបាច់ត្រូវជាជំហានធំទេ
តែជំហានតូចមួយ
ក៏អាចនាំអ្នកចេញពីកន្លែងដែលអ្នកជាប់។
ជីវិត មិនរង់ចាំអោយអ្នកយល់គ្រប់យ៉ាង
វារង់ចាំអោយអ្នកចាប់ផ្តើមម្តងទៀត។
ហើយចាប់ពីពេលនេះទៅ…
បើមានអ្វីកើតឡើង
កុំសួរថា ‘ហេតុអ្វី’ តែប៉ុណ្ណោះ
សួរថា ‘តើខ្ញុំអាចទៅមុខដូចម្តេច?’”

“លោកនេះ មិនបានអនុញ្ញាត
ឲ្យយើងសមបំណងគ្រប់រឿងទេ…
តែវាបង្រៀន ឲ្យយើងចេះទទួលយក
រឿងខ្លះដែលមិនសមបំណង។
មនុស្សគ្រប់គ្នា
សុទ្ធតែធ្លាប់រំពឹងអ្វីមួយ…
រំពឹងថាវានឹងស្ថិតនៅ
រំពឹងថាវានឹងល្អ
ឬរំពឹងថាវានឹងក្លាយជាអ្វីដែលចិត្តចង់បាន។
តែជីវិត មិនតែងតែដើរតាមការរំពឹងទុករបស់យើងទេ។
មានរឿងខ្លះ
យើងខំអស់ពីចិត្ត តែបែរជាមិនបាន។
មានមនុស្សខ្លះ
យើងចង់រក្សា តែបែរជាត្រូវបាត់បង់។
ហើយនៅពេលនោះ
យើងចាប់ផ្តើមរៀនថា—
ការទទួលយក មិនមែនមានន័យថាចាញ់ទេ
តែវាជាការយល់ថា
មិនមែនគ្រប់រឿង សុទ្ធតែអាចកាន់ទុកបាន។
ពេលខ្លះ
ការលែងប្រឆាំងនឹងការពិត
គឺជាវិធីមួយនៃការស្រឡាញ់ខ្លួនឯង។
ជីវិត មិនបានបង្រៀនយើង
ឲ្យបានគ្រប់យ៉ាងដែលចង់បានទេ…
តែបង្រៀនឲ្យយើងរឹងមាំ
ទោះបីមិនបានអ្វីដែលចង់បានក៏ដោយ…”