ម្ចាស់ កង់បីឥណ្ឌាបានស្លាប់ហើយ បុកដែក ប្រយ័ត្នប្រយែងផង
នៅព្រែកឯង

ទឹកជំនន់នៅ ប្រទេសឥណ្ឌា

ឥណ្ឌូនេស៊ី ភ្នំភ្លើងប្រូម៉ូ

នាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈបានជីកកកាយឃើញសំណល់គ្រោងឆ្អឹងមនុស្ស និងវត្ថុបុរាណនៅតំបន់បុរាណវិទ្យាដូនយ៉ៃថុង ក្នុងឃុំសំភូលូ ស្រុកបានឡាត ខេត្តពេជ្របុរី។ ក្នុងចំណោមការរកឃើញទាំងនោះ មានចិញ្ចៀនមាសពីរដែលមានចារឹកអក្សរបុរាណស្រដៀងនឹងត្រា។
លោកបណ្ឌិត ឧទេន វង្សសាទីត មកពីមហាវិទ្យាល័យបុរាណវិទ្យា សាកលវិទ្យាល័យសិលប៉ាកន និងជាអ្នកឯកទេសខាងភាសាបុរាណនៅនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈ បានសន្និដ្ឋានថា សិលាចារឹកទាំងនោះជាអក្សរព្រហ្មឥណ្ឌាបុរាណ ដែលមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សរ៍ទី៥-៧ នៃគ.ស ឬប្រហែល ១.៩០០-២.១០០ ឆ្នាំមុន។ សិលាចារឹកនោះសរសេរថា "ពោរក្សីត" មានន័យថា "របស់ពោរក្សី" ដែលសំដៅទៅលើនរណាម្នាក់ដែលត្រូវបានការពារដោយក្រុមតារានិករពោរក្សី។ គេសន្និដ្ឋានថា ម្ចាស់ចិញ្ចៀនទំនងជាជាកម្មសិទ្ធិរបស់វណ្ណៈ វ៉ៃសយ (ពាណិជ្ជករ)។
ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកស្រី Thivalrarat Angkinan តំណាងរាស្រ្តមណ្ឌល Phetchaburi មកពីគណបក្ស Bhumjaithai និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការសភាសាសនា សិល្បៈ និងវប្បធម៌ បានស្នើឱ្យនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈគាំទ្រការបង្កើតសារមន្ទីរមួយនៅខេត្ត Phetchaburi។ ដោយសារតែការរកឃើញវត្ថុបុរាណសំខាន់ៗជាច្រើននៅក្នុងតំបន់នោះ ។
លោក Sujit Wongthes ចែករំលែកទស្សនៈនេះ ហើយយល់ស្របនឹងគំនិតនៃការបង្កើតសារមន្ទីរមួយនៅខេត្ត Phetchaburi។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើសារមន្ទីរមួយត្រូវបានសាងសង់ វាគួរតែត្រូវបានអនុវត្តដោយក្រុង ឬខេត្ត មិនមែនដោយនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈទេ។ វាមិនគួរជាសារមន្ទីរជាតិទេ ប៉ុន្តែជា 'សារមន្ទីរទីក្រុង' ដែលរួមបញ្ចូលសារមន្ទីរ បណ្ណាល័យ និងកន្លែងសម្តែងតន្ត្រី។ ទំហំអាចអាស្រ័យលើធនធាន និងសមត្ថភាពដែលមាន ប៉ុន្តែធាតុផ្សំទាំងនេះគួរតែត្រូវបានរួមបញ្ចូល។ ការរចនាអគារមិនគួរគំរាមកំហែងដល់សាធារណជននោះទេ។
ការលួចវត្ថុបុរាណភាគច្រើនកាលពីអតីតកាលត្រូវបានប្រព្រឹត្តដោយមនុស្សនៅក្នុងនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈខ្លួនឯង។ ជាឧទាហរណ៍ ប្រហែលឆ្នាំ 1967 នៅពេលដែលអគារថ្មីនៅសារមន្ទីរជាតិនៅទីក្រុងបាងកកកំពុងត្រូវបានសាងសង់ វត្ថុបុរាណមួយចំនួនបានបាត់ ហើយត្រូវបានជំនួសដោយវត្ថុក្លែងក្លាយ។ មនុស្សមកពីនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយវាបានចុះផ្សាយនៅលើទំព័រមុខ» លោក ស៊ូជីត បានមានប្រសាសន៍។

មន្ត្រីរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន៖ ប្រាសាទតាមាន់ធំស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជាបើយោងតាមផែនទីមាត្រដ្ឋាន ១/២០០ ០០០ និងកំណត់ហេតុ (PV) បោះបង្គោលរបស់គណៈកម្មការឥណ្ឌូចិន-សៀម ឆ្នាំ១៩០៨ និង ១៩១៩ និងយោងតាមផែនទី L7017 មាត្រដ្ឋាន ១/៥០ ០០០ ដែលថៃគូសដោយឯកតោភាគី
.
State Secretariat of Border Affairs Official: Tamone Thom Temple Lies Within Cambodian Territory Based on the 1:200,000 Scale Map, the 1908 and 1919 Indochina–Siam Commission Boundary-Marking Minutes (PV), and Thailand’s Unilaterally Drawn 1:50,000 Scale L7017 Map

ឥណ្ឌាញាំបាយ

តោះញាំចាយ តែឥណ្ឌា

ព្រំដែន ថៃ ឡាវ កម្ពុជា៖ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ឡាវ រិះគន់ មេដឹកនាំថៃ ថាជាប្រទេសឈ្លានពានប្រទេសជិតខាង។ ខាងឡាវ គេលើកឡើងថា ថៃ ឈ្លានពានកម្ពុជា តែមិនបានលើកឡ់ើងថា ថៃ ឈ្លានពាន ឡាវនៅឡើយទេ។ សព្វថ្ងៃនេះ ទឹកដីឡាវ ១ ផ្នែក កំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទ័ព ថៃ តាំងពីសង្រ្គាមឆ្នាំ ១៩៨៨។ ប្រទេសថៃ និង ប្រទេសសៀម បានរួបរួមគ្នាដើម្បីបង្កើតសម្ព័ន្ធមិត្តតែ ១ ដើម្បីភាពខ្លាំង ដោយ ទាមទារទឹកដី មុនឆ្នាំ ១៩០៤ ដែលក្នងនោះ មាន ភូមារ ចិន ឡាវ កម្ពុជា​ ម៉ាឡេស៊ី សុទ្ធតែជា ផ្នែក១ នៃទឹកដី សៀម មុនឆ្នាំ ១៩០៤ ។ នេះជាផែនទី ថៃឥសាន្ត គឺ ថៃ លាវ Thais-Laos។ កាលអតីតកាល ប្រទេសសៀម ឈ្លានពានគ្រប់គ្រងលើ ប្រទេសលាវ រួចប្រទេសលាវ ឈ្លានពានគ្រប់គ្រង លើកម្ពុជាយើង វាដូចជា អគ្លេស គ្រប់គ្រង ឥណ្ឌា ហើយឥណ្ឌា ទៅឈ្លានពាន ចិននៅ ទីបេ...តៗគ្នា នេះជារឿង អតីតកាល តែ ច្បាប់ UN គេតម្រូវឲ្យគោរពខ្សែព្រំដែន ដែល UN ទទួលស្គាល់ គឺ ១៩០៤ និង ១៩០៧ ៕